Rewitalizacja RAZEM – Kwartał 27

Kwartał Turzyński nr 27

Kwartał nr 27 ograniczony ulicami Bolesława Śmiałego, Karola Chodkiewicza, Pocztową i Piotra Ściegiennego.

kw27 z lotu ptaka

Jakie były początki?

Prace nad renowacją kompleksową kwartału nr 27 trwały w Urzędzie Miejskim od 1992 roku. W 1993 roku stworzono pierwsze zarysy długofalowego i złożonego procesu renowacji kompleksowej (jego projekt otrzymał nagrodę Związku Miast Polskich).

Projekt renowacji kompleksowej kwartału nr 27 zyskał uznanie wielu innych miast w Polsce, które wówczas przymierzały się do podobnych działań i później często korzystały ze szczecińskich doświadczeń.

Założone cele?

Do podstawowych celów działań renowacyjnych należą:

społeczne – poprawa zamieszkiwania na tym obszarze, zmniejszenie gęstości zaludnienia, zmiana i zrównoważenie struktury społecznej Śródmieścia,
techniczne – poprawa stanu technicznego budynków i otoczenia,
kulturowe – zachowanie historycznych walorów urbanistycznych i architektonicznych śródmieścia Szczecina,
miastotwórcze – ocalenie od dewastacji centrum miasta i przywrócenie mu właściwych funkcji,
ekologiczne – wprowadzanie nowoczesnych technologii uwzględniających zagadnienia ekologiczne, szczególnie w aspekcie sposobu ogrzewania oraz oszczędności energii i wody.

Kompozycja przestrzenna

Kompozycja renowacji kwartału opiera się na podziale na dwa zielone dziedzińce z miejscami zabaw dla dzieci i rekreacji dla starszych mieszkańców. Podział ten osiągnięto przez zorganizowanie przejścia przez kwartał z ulicy Bolesława Śmiałego na ulicę Pocztową. Obudowę pasażu tworzą dwa ciągi zmodernizowanych budynków oficynowych.

Budynki oficynowe były skracane i gruntownie przebudowywane, aby uzyskać dobre nasłonecznienie oraz zlikwidować mieszkania z przejściowymi pokojami.

Co na to konserwator?

Kwartał nr 27 znajduje się w strefie A ochrony historycznej struktury przestrzennej. Jest więc obowiązek zachowania przestrzennego charakteru tego zespołu urbanistycznego; utrzymania zwartości zabudowy pierzejowej, wysokości i kubatury budynków, geometrii dachów, utrzymania przedogródków. Wewnątrz kwartału zostały też zachowane trzy niewielkie budynki dawnych stajni – obecnie dwa zaadaptowano na lokale użytkowe, a jeden na mieszkanie.

Elewacje frontowe remontuje się zachowując detale decydujące o wyjątkowości i wieku tych kamienic, mimo że przysparza to wielu problemów technicznych np. ocieplenie ściany elewacyjnej musi być wykonane od wewnątrz budynku.

W miarę możliwości zachowano posadzki w pomieszczeniach bramowych oraz ornamenty dekorujące sufity i ściany mieszkań.

Jaki standard mieszkań?

Wszystkie mieszkania są wyposażone w łazienki, wentylację mechaniczną, centralne ogrzewanie i ciepłą wodę z sieci miejskiej oraz są prawidłowo nasłonecznione. Zastosowano wyłącznie drewnianą stolarkę okienną oraz ekologiczne materiały wykończeniowe.

Czy pamiętano o ekologii?

Wszystkie budynki zostały ocieplone i wyposażone w energooszczędne okna i szyby.
Centralne ogrzewanie i ciepła woda z sieci miejskiej są częściowe wspomagane przez kolektory słoneczne zainstalowane na dachu jednej z oficyn.
Na niektóre działania z zakresu ekologii i urządzenia przynoszące oszczędność zużycia wody i energii Urząd Miejski uzyskał dofinansowanie od rządu Holandii współpracując z Fundacją na rzecz Ekologicznego Budownictwa WOON/ENERGIE z Goudy oraz zespołem naukowców z Politechniki Szczecińskiej.

Zróżnicowane finansowanie

Renowacje pierwszych kamienic przebiegały w odmiennej od dzisiejszej sytuacji prawnej i finansowej; były finansowane wyłącznie ze środków budżetu miasta.

Po wejściu w życie ustawy o własności lokali (współfinansowanie renowacji części wspólnych przez właścicieli lokali) i ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (możliwość zaciągania preferencyjnych kredytów z KFM przez towarzystwa budownictwa społecznego) władze samorządowe przekazały Szczecińskiemu TBS nieruchomości znajdujące się w tym kwartale z zadaniem kontynuowania przedsięwzięcia w nowym systemie finansowym.

Efekty – czy osiągnięto założone cele?

Przed rozpoczęciem renowacji w kwartale zamieszkiwało 40 właścicieli lokali oraz 352 najemców w 336 lokalach. Często były to mieszkanie wspólne, bez łazienek, bez toalet, z pokojami w układzie amfiladowym, z ogrzewaniem piecowym, z podwórkami „studniami”.

Po ukończeniu renowacji kwartału liczba wszystkich wyremontowanych i zmodernizowanych, pełnostandardowych mieszkań wynosi 359. Zlikwidowane zostały podwórka-studnie, powstały dwa zielone dziedzińce – z placami zabaw oraz możliwością rekreacji i integracji mieszkańców.

Renowacja kwartału została zakończona – jest sukcesem nie tylko w skali miasta. Osiągnięte zostały cele ochrony wartości historycznych, architektonicznych, ekologicznych. Za sukces można tez uznać montaż finansowy (spłata kredytów kfm-owskich z opłat czynszowych najemców), chociaż to równocześnie oznacza niemożność pozostania w kwartale rodzin o słabej kondycji finansowej.